Van de Universiteit voor Humanistiek ontvingen wij een aankondiging voor een lezingendag op zaterdag 13 oktober in Utrecht.
Voor het jaarprogramma 2012-2013 van deze universiteit kunt u het rooster op de website bekijken of door de digitale FOW-brochure bladeren.
Uit de aankondiging citeren wij:
Voor mensen die zich willen verdiepen in de culturele en wijsgerige tradities in oost en west organiseren wij op ZATERDAG 13 OKTOBER A.S. weer drie hoorcolleges bij de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht, in de series Filosofie tussen culturen, Spiritualiteit in dialoog en Het nieuwe denken.
Onderstaand een overzicht van de lezingen, die om 10.00 uur beginnen (inloop 9.30 uur; einde 16.30 uur).
* SERIE I – OCHTEND: Vergelijkende filosofie en cultuurrelativisme
Dr. Hein van Dongen
Oudere westerse studies van ‘vreemde’ culturen lijken er vaak van uit te gaan dat de waarden van de westerse beschaving universeel zijn. In de afgelopen eeuw heeft de opvatting terrein gewonnen dat elke cultuur zijn eigen waarde(n) en waarheid kent. De vraag is echter of dit idee niet leidt tot een ongewenst relativisme. Deze problematiek raakt niet alleen het filosofisch onderzoek van andere culturen, maar beïnvloedt ook de manier waarop we naar onszelf kijken. Meestal wordt de bakermat van de filosofie in het oude Griekenland gelegd. Maar een dergelijk eurocentrisch perspectief is allang niet meer van deze tijd.
* SERIE I – MIDDAG: De problematiek van het interculture verstaan
Prof.dr. Henk Vroom
In vergelijkende filosofie vergelijken we ideeën uit andere filosofische tradities met ideeën uit onze cultuur. Ideeën leren we kennen uit uitspraken en vertellingen van denkers uit andere culturen. We zijn afhankelijk van de betekenis van de begrippen die zij gebruiken. Als zij een heel andere taal spreken dan wij, bedienen wij ons vaak van het Engels. Dan spreken beide partijen dus een andere dan hun eigen taal. Het is nog maar de vraag of wij kunnen begrijpen wat de ander in zijn eigen taal en cultuur heeft willen zeggen.
Kunnen wij denkers uit een andere culturele en levensbeschouwelijke traditie wel begrijpen? Deze middag gaat over dat verstaansproces. Middels voorbeelden wordt dat hermeneutische proces beschreven.
Te midden van veel wat we niet diep begrijpen, liggen er punten van overeenkomst die het mogelijk maken zowel het anders-zijn te zien als om iets van de betekenis van andere denkinhouden te begrijpen. Soms ontdekken we naast ingrijpend verschil ineens ook punten van overeenkomst.
* SERIE II – De vrouwelijke oerenergie als bezielende basis en verbinding van Oost en West
Dr. Annine van der Meer
Lang geleden bestonden er zowel in Oost als West oude culturen waar men leefde vanuit de intuïtie, het gevoel en de kennis van het hart. Vanuit de bezieling van een onzichtbare binnenwereld respecteerde men alles in de zichtbare buitenwereld.
Er heerste vrede. Dit type egalitaire en vreedzame samenleving van jagers/verzamelaarsters en vroege landbouwculturen staat aan de basis van onze huidige mondiale culturen. Hier werden de vrouwelijke waarden die vanuit contact met de binnenwereld meer intuïtief gericht zijn, niet gedomineerd door mannelijke waarden die meer op de buitenwereld en de materie gericht zijn. Kennis van en inzicht in deze oerlaag van onze collectieve (voor)geschiedenis geeft verbinding ermee en haalt oude ervaringen en kennis weer boven.
Vandaag de dag openbaart zich een nieuwe kwaliteit van de vrouwelijke oerenergie: naast het complementaire is er namelijk het verbindende waardoor losse delen weer een geheel gaan vormen. Door de nieuwe verbinding tussen buiten en binnen, boven en beneden en vrouwelijk en mannelijk groeit er vanuit een geïntegreerd bewustzijn balans en eenheid.
In deze workshop wordt kennis van oude én moderne egalitaire culturen aangereikt. Daarnaast zijn er oefeningen om van binnenuit het bezielde lichaam te ervaren en om het vrouwelijke en mannelijke te samen te brengen in een androgyn en geïntegreerd mensbeeld.
* THEMA HET NIEUWE DENKEN: Kwantumfysica, bewustzijn en materie
Dr. Gerard Blommestijn
Veel populaire voorstellingen over het wereldbeeld van de fysica zijn nog gebaseerd op negentiende-eeuws materialisme. Ondertussen heeft de natuurkunde grote veranderingen ondergaan. Met name de kwantumfysica wordt in verband gebracht met vernieuwing van het denken, waarin ruimte is voor het menselijk bewustzijn.
Een hoofdstroom van de westerse wetenschap verklaart alles wat gebeurt uit materiële processen volgens de klassieke wetten van natuurkunde. In deze visie bestaat er geen vrije wil, omdat de ‘stroom’ van keuzen/beslissingen naar de hersenen een onmogelijke vorm van energieoverdracht nodig zou hebben vanuit de mentale geest naar het materiële brein. Maar op spirituele en religieus-mystieke wijze beschouwd is de essentie van de werkelijkheid niet materieel: er is bewustzijn, gewaar zijn, het ‘ik’.
Op het eerste gezicht lijken deze opvattingen strijdig – de ene gaat er van uit dat er alleen materie bestaat (moleculen, atomen en deeltjes plus krachten, ruimte en tijd) terwijl de andere bijna van het tegendeel uitgaat: dat alleen bewustzijn bestaat.
In dit hoorcollege wordt toegelicht hoe het (westerse) wetenschappelijke en het (oosterse) mystieke, non-duale inzicht niet met elkaar conflicteren als we de resultaten van de moderne kwantumtheorie in ogenschouw nemen. Het zogenaamde meet-probleem in de quantumfysica verbindt het bewustzijn met de objectieve wereld.
Tijdens de koffie- en de lunchpauze verkoopt Au Bout du Monde relevante boeken in de kantine.
Daar zijn tijdens de pauzes diverse consumpties tegen gunstige studententarieven verkrijgbaar.
Verder vinden – voor iedere belangstellende toegankelijk – nog plaats:
MEDITATIE van 12.35 tot 12.50 uur
DISCUSSIE van 13.10 tot 13.50 uur
Aanmeldingen liefst voor donderdag 13 september om 11 uur via het daartoe bestemde formulier op onze website. Toehoorders die alle 8 hoorcolleges van de periode oktober 2012 t/m mei 2013 willen bijwonen, bieden wij een korting van € 50; zij betalen € 350.
Aan dagtoehoorders, studenten en jaar-/serietoehoorders die een andere serie willen volgen het verzoek om altijd in te vullen: naam, mailadres, (mobiel) telefoonnummer en de te volgen serie (I, II of thema).