Boeken Nederlands

Helena Petrovna Blavatsky werd op 31 juli 1831 te Ekaterinoslav in Zuid-Rusland geboren. Al vroeg besefte ze dat ze voorbeschikt was om haar leven te wijden aan de studie en de toepassing van het occultisme. In 1851 ontmoette ze voor het eerst haar geestelijke leraar, Meester Morya. Hij sprak met haar over het werk dat haar wachtte, waarna ze zijn leiding aanvaardde zowel bij haar innerlijke ontwikkeling als bij haar openbaar werk. Na vele omzwervingen, waarbij ze o.a. Tibet bezocht, stichtte ze in New York met H.S. Olcott, W.Q. Judge en negentien anderen The Theosophical Society. Hier schreef ze ook Isis Unveiled. Op verzoek van een aantal goede vrienden vestigde ze zich in 1887 in Londen, waar ze The Secret Doctrine voltooide. Dit boek zag in 1888 het licht. H.P. Blavatsky stierf in Londen op 8 mei 1891. Behalve haar hoofdwerken en talloze tijdschriftartikelen, moeten nog genoemd worden haar Sleutel tot Theosofie en De Stem van de Stilte. Haar hele oevre verscheen in de Collected Writings of H.P. Blavatsky, verzorgd door Boris de Zirkoff.

Boris de Zirkoff werd geboren in Rusland. Na de revolutie studeerde hij aan verscheidene universiteiten vooral talen en de klassieken. Nadat hij naar de Verenigde Staten was geëmigreerd en daar genaturaliseerd was, vestigde hij zich op het hoofdkwartier van de Point Loma Theosophical Society bij San Diego, Californië, waar hij achttien jaar werkte voornamelijk op literair gebied.

Sinds 1925 verzorgde hij H.P. Blavatsky, Collected Writings, waarvan veertien delen en een index zijn uitgekomen. Verder was hij hoofredacteur van Theosophia, een onafhankelijk driemaandelijks tijdschrift, dat in Los Angeles werd gepubliceerd. Hier heeft hij een theosofisch informatiecentrum gevestigd. In de genoemde serie Collected Writings verscheen in 1972 een herdruk van Isis Unveiled en in 1979 een van The Secret Doctrine. Hiervoor heeft de Zirkoff het merendeel van de honderden citaten en verwijzingen geverifieerd en waar nodig verbeterd, maar Blavatsky’s woorden onaangetast gelaten.

Samen met H.P. Blavatsky was Henry Olcott essentieel voor de hernieuwde opbloei van het Boeddhisme in onder andere Japan en Sri Lanka. Dit boekje schreef hij om het boeddhisme nieuw leven in te blazen. Het werd gecontroleerd en goed bevonden door hooggeplaatste boeddhisten.

Uit het voorwoord:

Het doel van dit bescheiden werkje is om een beknopte, maar niettemin begrijpelijke samenvatting te geven van de historie, ethiek en filosofie van het boeddhisme, waardoor nieuwelingen in staat worden gesteld om het nobele ideaal dat door de Boeddha is onderwezen te leren begrijpen en te waarderen, en het daarom makkelijker maken de dharma in al zijn details te volgen.

De vragen en antwoorden zijn in de volgende categorieën onderverdeeld:

1. Het leven van de Boeddha
2. De Leer
3. De Sangha of kloosterorde
4. Een korte historie van het boeddhisme, zijn leiders en propaganda
5. Enige overwegingen omtrent boeddhisme en wetenschap

Dit boek is wereldwijd het best verkochte theosofische werk van de afgelopen eeuw. Leadbeater werkte voor het eerst een begrijpelijke terminologie uit over de chakra's - al het daarop volgende werk is op zijn pionierswerk gebaseerd. Het boek bevat een aantal unieke kleurenillustraties van de chakra’s, die op aanwijzing van de helderziende auteur zijn samengesteld.

De belangstelling voor oosterse filosofie is nog steeds groeiende. De hierin voorkomende visie op de mens is voor velen een welkom alternatief voor het materialistische mensbeeld. Vooral over de innerlijke opbouw van de mens is in de oosterse filosofie veel bekend. Tot de meest aansprekende onderwerpen op dit gebied behoren de chakra’s of energiecentra in de mens, die van groot belang zijn voor zowel zijn lichamelijke gezondheid als zijn geestelijk evenwicht.

Elke gehechtheid betekent een belemmering voor onze zijns-ontwikkeling. Door onze hunkeringen en verlangens bouwen wij een muur om het bewustzijn; wij sluiten het als het ware op in een gevangenis waarbinnen wij een bekrompen eng bestaan leiden. Ook ons denken blijft binnen deze nauwe begrenzingen gevangen. Wanneer ons denkvermogen al deze gehechtheden zou kunnen loslaten, zou dit de meest verstrekkende consequenties hebben.

Dit boekje bevat toespraken, die over een periode van enkele jaren op verschillende plaatsen zijn gehouden. Hoewel de voordrachten enigszins zijn bijgeschaafd en herzien, zijn ze toch gegeven in de vorm waarin ze werden uitgesproken.

N. Sri Ram was Internationaal President van de Theosophical Society van 1953 tot 1973.

Aura's en gedachtevormen behoren tot het 'onzichtbare'. De mens is altijd naar het onzichtbare op zoek geweest, maar heeft daarbij vaak in het duister moeten tasten, doordat zijn ontwikkeling steeds materialistischer en zakelijker werd - zelfs op het gebied van het spirituele. Het doorgronden van het mysterie van de relatie tussen het zichtbare en het onzichtbare is slechts weinigen gegeven. Het vergt oefening in de eerste plaats en een buitengewone gevoeligheid. Zo is dat altijd geweest en zo is het nog steeds. Af en toe komen we iemand tegen wiens vermogen tot het waarnemen van het 'onzichtbare' op ons een onuitwisbare indruk maakt. Schrijver en helderziende C.W. Leadbeater is zo iemand. In de geschiedenis heeft nog niemand zoals hij helderziend onderzoek gedaan en dat vervolgens met afbeeldingen in een boek samengebracht. Leadbeater is wat dat betreft ongeëvenaard. Dit is het werk over aura's en gedachtevormen.

Dit bijzonder originele en authentieke boek is voor het eerst verschenen in 1902, in een tijd waarin het publiek nog amper iets over aura's en gedachtevormen had vernomen. Het kan worden gezien als de tegenhanger van het eveneens door C.W. Leadbeater later geschreven, baanbrekende werk De Chakra's. Het is een inspirerende gids voor de serieuze zoeker naar de realiteit achter en in onze zichtbare werkelijkheid. Meer dan een gids kan het uiteraard niet zijn, omdat de lezer te allen tijde op zijn of haar eigen intuïtie en waarnemingsvermogen zal moeten afgaan.

Aan het einde van het boek is het artikel Gedachtevormen van Annie Besant toegevoegd.

Uit de inleiding:

Een stelsel van ethiek, dat niet gebaseerd is op een rationele uiteenzetting van de natuur-wetten en hun beïnvloeding van het menselijk leven en gedrag, is van geen enkel praktisch nut. Dan is het slechts een ethica van individuele opvattingen en mist alle overtuigingskracht. Het doel van het menselijk bestaan is geluk en vooruitgang, en alle ethische systemen trachten de mens te onderrichten op welke wijze het eerste bereikt en het laatste verwezenlijkt kan worden.

en:

Indien de mens zijn plaats in het Heelal zou willen verstaan, gelukkig en welvarend zijn, dan moet hij er naar streven om zich die fysieke, psychologische en morele ontwikkeling eigen te maken, welke hem in staat zal stellen om de mysterieuze diepten der Natuur te peilen. Zijn ontwikkeling moet op alle drie gebieden gelijktijdig voortgang hebben. De wetten van Concordantie (overeenstemming) heersen oppermachtig in deze wereld; en de fysische wetten corresponderen evenzeer met de mentale, als zij beide tezamen corresponderen met de morele. Tenzij de mens er in slaagt om deze toestand van gelijktijdige ontwikkeling op alle drie bestaansgebieden te bereiken, kan hij niet verwachten de betekenis en het belang van zijn eigen bestaan in te zien of het bestaan in het algemeen te begrijpen; noch kan hij enig inzicht verkrijgen in het begrip van geluk en evolutie. Voor de mens met verheven doeleinden, wiens lichaam, verstand en ziel in volkomen harmonie met elkander arbeiden, worden de hogere, neen zelfs alle geheimen van de Natuur geopenbaard. Hij voelt zichzelf een met dat Universele Leven, waarin geen onderscheidingen zijn, geen afdelingen, doch niets anders dan gelukzaligheid, eenheid en oneindige vrede.

Deze vrede is de vrede van geestelijke zaligheid (Moksha).

Hij behandelt achtereenvolgens:

• samadhi: de toestand van meditatieve extase
• sadhana: de voorbereidende oefeningen
• vibhuti: de hogere psychische vermogens
• kaivalya: de toestand van spirituele bevrijding

Te midden van de vele oosterse en westerse commentaren op deze Yoga-Sutra’s neemt dat van de Indiase chemicus en theosoof dr. I.K. Taimni een zeer bijzondere plaats in. De meeste commentatoren maken zich met enkele gemeenplaatsen af van het kernthema van de Yoga-Sutra’s de toestand van samadhi of extase, alsof het hier gaat om een toestand van bewustzijn die niet te beschrijven valt. Tamni verklaart deze toestand van hoger bewustzijn - geheel in de geest van Patanjali - echter tot in de details.

Hij heeft dit kunnen doen doordat hij is uitgegaan van de theosofische visie op het menselijk bewustzijn. Als geen ander is Taimni er daardoor in geslaagd de Yoga-Sutra’s toegankelijk te maken voor de westerse lezer.

In deze zesde, geheel herziene druk, die in 2010 is verschenen, is de paginering nagenoeg gelijk gebleven aan de eerdere drukken, zodat hij samen met oudere drukken voor studie gebruikt kan worden.

Van dr. I.K. Taimni verschenen tevens in Nederlandse vertaling

Een weg tot zelfontdekking
Het geheim van Zelf-realisatie
Zelfrealisatie door liefde

Het menselijk verstand, dat begrensd is, kan de Waarheid niet ten volle bevatten, die ònbegrensd is. Het begripsvermogen van de mens neemt toe, indien men de aspecten van het leven vanuit verschillende gezichtshoeken gaat aanschouwen. Vergelijk de benadering b.v. van een berg vanuit verschillende standpunten: de berg blijft ongewijzigd, echter de (Uw) aanblik is steeds anders. Ten slotte leert U die berg kennen en zo is het ook met het zoeken naar Waarheid.

Voor de westerse mens is God een onbereikbaar iets dat met de mens geen andere band heeft dan die van Schepper ten opzichte van schepsel. In de uitdrukking “kennis van het Goddelijke” handelt het niet over deze God.

De theosofie leert dat de hele manifestatie van de schepping een emanatie is van het Goddelijke en dat daardoor al het leven in wezen goddelijk is. De kennis van het Goddelijke is de bewustwording van het feit dat het leven in wezen goddelijk is. De ontdekking van het werkelijke, van de waarheid die schuilgaat achter een ongelooflijke verscheidenheid van verschijnselen, is de ontdekking van het Goddelijke in onszelf en in elke levensvorm.

Lees een voorbeeld hoofdstuk:
Hoofdstuk 1 – Wat is theosofie?
Hoofdstuk 2 – De samenstelling van de mens

Eind negentiende eeuw hadden in het westen nog maar weinig mensen gehoord van begrippen als yoga, meditatie, karma en reïncarnatie, aura's en chakra's. Het is de verdienste geweest van mevrouw Blavatsky en de Theosopfische Vereniging dat deze termen nu gemeengoed geworden zijn in onze cultuur.

Na een bloeiperiode in de twintiger jaren is in Nederland de Theosofische Vereniging veel minder bekend dan de talloze New Age groeperingen die de laatste decennia zijn opgekomen. Vanwege haar honderdjarig bestaan is zij echter in staat te verwijzen naar diepere achtergronden en kan ze een samenhangend esoterisch wereldbeeld schetsen.

Geschreven voor zowel leden als belangstellenden, geeft dit boek fragmenten weer uit honderd jaar Theosofische Vereniging in Nederland (TVN). Het is niet de geschiedenis. Hoewel zo nauwkeurig mogelijk is het zeker niet volledig en allesomvattend. Iedereen die zich in de geschiedenis verdiept, van in dit geval de TVN, zal er op zijn of haar geheel eigen wijze tegen aankijken, al blijven gevonden feiten vaststaand. Zo zult u in dit boek de eigen benadering van de auteur lezen.

De titel van het boek verwijst naar het eerste doeleinde van de Theosofische Vereniging: ‘het vormen van een kern van de universele broederschap der mensheid, zonder onderscheid van ras, geloof, geslacht, kaste of huidskleur.’

De schrijver heeft gekozen voor een thematische opzet: in dertig hoofdstukken worden vele onderwerpen uit de geschiedenis van de Vereniging besproken. Hierbij werd de chronologische volgorde zoveel mogelijk in acht genomen.  In de eerste tien hoofdstukken wordt de historie van de beginjaren van de Vereniging besproken, daarna volgen enkele hoofdstukken over de invloed van de theosofie op de kunst en kunstenaars. De overige hoofdstukken kenmerken zich door een grote verscheidenheid aan onderwerpen. Wellicht verdienen enkele hoofdstukken bijzondere vermelding. Zo wordt in hoofdstuk 17 het werk van Nederlandse theosofen in Nederlandsch-Indië beschreven - een in veel boeken over de geschiedenis van Indië veronachtzaamd onderwerp. Hoofdstuk 24 biedt in een terugblik een overzicht van honderd jaar theosofisch verenigingsleven, en in hoofdstuk 27 wordt de positie van de Vereniging te midden van verwante organisaties beschreven.

Dit boek is een boek om bij de hand te houden - ook het formaat nodigt daartoe uit.

Uit de inhoud: “De voornaamste reden waarom zo’n groot aantal mensen die de werkelijkheden van het spirituele leven willen ervaren blijven steken, zonder enige zichtbare vordering tot hun doel te maken, is dat ze geen stappen hebben ondernomen om de noodzakelijke grondslag voor dat leven te leggen en ze zich ermee tevreden stellen alleen maar over deze dingen te lezen en te denken. Maar daar brengen we het niet zo erg ver mee. We moeten onszelf echt aanpakken en de nodige voorwaarden voor werkelijke vooruitgang scheppen, omdat we moeten werken in een wereld die door wetten wordt geregeerd.”

Over het boek: Hier is een boek voor degenen die de oude occulte leer over de aard van de mens willen begrijpen en die het pad van zelfontplooiing ook willen ontdekken en bewandelen. Taimni gaat van theorie naar praktische toepassing - van de functies, de beheersing, de zuivering en het gevoelig maken van de fysieke en emotionele lichamen naar het “lagere” denken. Vandaar neemt hij ons stap voor stap mee door de ontwikkeling van het “hogere”denken, het “wijsheidslichaam” en tenslotte licht hij de rol van atma (geest) in ons leven nader toe. In het laatste deel onderzoekt hij de “onwerkelijke” wereld waarin we leven en gaat hij over tot een zeer indrukwekkend commentaar op de techniek van yoga.

Zoals het zand, dat op zichzelf vormloos is, door de wind wordt beroerd en als gevolg daarvan een oneindige rijkdom aan patronen te zien geeft, zo zijn alle dingen voortgekomen uit een samenspel van stof en geest. Dit tweevoud van stof en geest is voortgekomen uit het Ene.

‘De esoterische filosofie legt er de nadruk op dat achter de veelvuldige wereld van onze ervaring één enkele Realiteit ligt, die de bron en oorzaak is van alles wat ooit was, is en zal zijn. Aangezien alle dingen zijn voortgekomen uit het Ene Allerhoogste, zijn ze zelf, in hun ware aard, dat Allerhoogste. De oneindige verschijnselen van het gemanifesteerde universum, van het hoogste tot het laagste, van het omvangrijkste tot het nietigste, zijn het Ene, gehuld in naam en vorm.’

Miss Ianthe Hoskins was onder meer algemeen-secretaris van de Engelse Afdeling van de Theosophical Society (Adyar). Zij heeft in vele landen seminars over diverse theosofische onderwerpen geleid.

In twintig korte aforismen worden diepzinnige begrippen omtrent de Uiteindelijke Werkelijkheid, haar zelfrealisatie in het geopenbaarde universum, het proces van inperking van oneindig bewustzijn in eindigheid, de weg van begrenzing naar vrijheid en daarmee verband staande kwesties geschetst.

Dr. Taimni vermijdt de technische termen in de originele tekst en leidt de lezer naar het begrijpen van de verhelderende waarheden zoals die vanuit een theosofisch standpunt worden weergegeven. Zijn oogmerk loopt parallel aan dat van Ksemaraja: het helpen van de niet-gespecialiseerde lezer om de fundamentele waarheden in zich op te nemen die noodzakelijk zijn voor voortgang op het spirituele pad.

Van dr. I.K. Taimni zijn ook verschenen bij de Uitgeverij der Theosofische Vereniging De Yoga Sutra’s van Patanjali, Een weg tot Zelfontdekking en Zelfrealisatie door liefde, waarin de theorie en de praktijk van Zelfrealisatie behandeld worden.

Het begint steeds duidelijker te worden dat de huidige verdeeldheid tussen volkeren en godsdiensten een bedreiging vormt voor het voortbestaan van de mensheid. Een filosofie waarin juist de nadruk wordt gelegd op de eenheid die achter alle verdeeldheid ligt wordt wel ‘holisme’ genoemd. In de holistische literatuur is tot nu toe ingegaan op de mogelijke verbanden tussen religie (mystiek) en wetenschap (fysica). De maatschappelijke dimensie wordt daarbij vaak onbesproken gelaten. In Het heelheid- principe wordt juist aan deze sociale dimensie van het holisme veel aandacht besteed.

Anna Lemkow bestrijkt in Het heelheid principe een enorm uitgestrekt terrein van onderwerpen. Eerst behandelt zij de opkomst van de moderne wetenschap en de gevolgen die dat heeft gehad voor ons mens- en wereldbeeld. Daarna betrekt zij de spirituele dimensie in haar betoog, waarbij zij ingaat op de overeenkomsten en verschillen tussen de grote religies van de wereld, de verhouding van religie en wetenschap, en de plaats van de mystiek in het geheel van de menselijke kennis. Tenslotte bespreekt zij uitvoerig de maatschappelijke ontwikkelingen die het gevolg zijn van de hoge vlucht van de technologie, zoals industrialisering en automatisering. Anna Lemkow schetst de omtrekken van een politieke visie die aangepast is aan de nieuwe wereldorde, waarin men inziet dat Oost en West, Noord en Zuid niet zonder elkaar kunnen leven.

De auteur heeft dertig jaar lang als ontwikkelingseconoom gewerkt bij de Verenigde Naties.

Lees het eerste hoofdstuk:
Hoofdstuk 1

Van der Leeuw beschrijft in 11 hoofdstukken de illusies waarmee de mens te maken heeft in zijn kijk op en in zijn worsteling met de wereld, op zoek naar waarheid. Het is duidelijk dat de wereld die hij waarneemt niet de wereld is, maar zijn wereld, door hemzelf geschapen. De werkelijke wereld kan pas worden gekend als de mens al zijn illusies en denkbeelden heeft overwonnen.

In menig opzicht sluit Van der Leeuws benaderingswijze aan op de visie zoals uitgedragen door Jiddu Krishnamurti, met wie de auteur van dit boek bevriend was. Van der Leeuw gaat in op de dualiteit van geest en materie, het mysterie van het begin van de schepping, het kwaad in de wereld, de vrijheid van de wil en de onsterfelijkheid van de ziel. Verder bespreekt hij het onderscheid tussen intuïtie en intellect, en geeft hij een analyse van de wereld van verschil tussen het relatieve en het Absolute.

Van de kant van Tibetaanse meesters - de schrijvers van de brieven - wordt de relatie tot de leerling gekenmerkt door vrijheid en onvoorwaardelijk respect als gevolg van diep gevoelde en feitelijke broederschap. Zij nodigen geïnteresseerden uit zich te ontwikkelen tot even grote vrienden van de mensheid.
Leringen over Leerlingschap geeft stof tot nadenken over kwesties als God, religie, het kwaad, karma en broederschap.

Ook voor lezers die De Mahatma Brieven aan A.P. Sinnett niet kennen kan dit boekje interessant zijn en mogelijk een aanzet vormen tot bestudering van het gehele werk en/of tot verdieping van hun spirituele inzichten.

Recensie

S.S. Varma kreeg het idee voor dit boekje tijdens een workshop over de Mahatma Brieven.

Die brieven kennen we als De Mahatma Brieven aan A.P. Sinnett, samengesteld door Trevor Barker  en de twee deeltjes die samengesteld zijn door C. Jinarajadasa: Letters from the Masters of the Wisdom, first and second series. Jinarajadasa maakte ook een samenstelling van de brieven aan Leadbeater en Olcott. De meeste brieven zijn geschreven door de Mahatma’s KH en M. De oorspronkelijk brieven aan Sinnett en Hume zijn opgenomen in een trust en worden bewaard in het British Museum in Londen. Je kunt ze gaan bekijken, als je het aanvraagt bij het museum, wat een bijzondere ervaring is. Al deze brieven geven een schat aan informatie over dat wat wel genoemd wordt: Philosophia perennis ofwel de eeuwige wijsbegeerte.

Maar die informatie is verspreid over al die brieven die soms over persoonlijke raadgevingen gaan of over antwoorden op specifieke vragen.

S.S.Varma schrijft dat hij zich in dit studieboekje over de brieven beperkt tot enkele onderwerpen die betrekking hebben op ons dagelijks leven en hij legt de uitspraken over die onderwerpen naast elkaar. Hij werkt met alle brieven en dat geeft een bijzondere kijk op het benaderen van het leven vanuit het getransformeerd bewustzijn van diegenen die we Mahatma’s of grote geesten noemen.

Het begrip Mahatma wordt uitgelegd door een aanhaling van Sri Madhava Ashish:

De sleutel tot herkenning ( van een mahatma) ligt in het hart, waar we een vermogen kunnen vinden om in een ander de ware werkelijkheid te herkennen van wat we zoeken…het vermogen om een meester van de geheime wijsheid te herkennen hangt niet af van enige bijzondere kwaliteit van hem maar van wat wij innerlijk zijn.

De Mahatma’s zeggen zelf dat ze geen buitengewone vermogens hebben maar werken met de natuurlijke wetten en middelen, niet met bovennatuurlijke. Zij beschikken over inzicht in de wetten van bestaan verkregen door een lange weg van geestelijke ontwikkeling.

KH stelt dat de adept de zeldzame bloem is van generaties van onderzoekers, en M schrijft dat iedere voorkeur voor individuen daarbij ondergeschikt gemaakt wordt aan de liefde voor het menselijk ras. Zij vertegenwoordigen een bepaalde staat van bewustzijn.

In hoofdstuk 1 wordt de historie van de brieven behandeld (met boekenlijst ) en in hoofdstuk 2 het begrip mahatma.  In hoofdstuk 3 zijn we toe aan het dagelijks leven. Varma maakt een keuze uit alle boven genoemde brieven en komt zo tot een zekere toespitsing op het onderwerp over raadgevingen omtrent het vroegste stadium waarin iemand probeert te gaan onderscheiden tussen wel en niet. Zo komt naar voren dat het motief van het handelen het belangrijkste is en dat hij die zich bekommert om de mening van de massa nooit boven die massa zal uitstijgen.

KH schrijft: "Verruim uw sympathieën in plaats van ze te beperken; probeer u met uw medemensen te vereenzelvigen, in plaats van uw kring van affiniteiten te verkleinen."

En: "U moet leren uw bewustzijn meer van uw uiterlijke zelf te scheiden."

Ook worden we gewaarschuwd voor een verkeerd gericht mysticisme, voortkomend uit geforceerde visioenen door onverantwoord ascetisme of overdreven hatha yoga, gericht op psychische vermogens.

Herhaaldelijk wordt gewaarschuwd voor trots en egoïsme en voor zelfverheffing, ijdelheid en eigenwaan die, indien men ze meesleept naar de hogere beginselen ontzaglijk veel gevaarlijker zijn dan wanneer zij beperkt blijven tot de lagere fysieke natuur van de mens.

De brief van KH waarin hij de visie van zijn “baas” de Maha Chohan op de TS doorgeeft wordt wel gezien als de belangrijkste van alle brieven. We lezen:

We moeten ons allemaal ontdoen van ons eigen ego, het bedrieglijke schijnbare zelf, om ons ware zelf te herkennen in een transcendentaal goddelijk leven. Maar als we niet zelfzuchtig willen zijn, moeten we pogen ook andere mensen die waarheid te doen inzien: de werkelijkheid van ons eigen transcendentale zelf te herkennen, die de Boeddha, de Christus, de God van elke prediker is.

Het vierde hoofdstuk gaat weer een stapje verder en geeft raad aan diegenen die een keus gemaakt hebben op de weg naar de meesters. Die weg houdt niet het beklimmen van de bergen van de Himalaya in zoals lang gedacht werd. Wel een harde leerschool omdat we te maken krijgen met een wereld die geheel van de onze verschilt, zoals wordt aangegeven.

Een wereld waarin alle waarden die door ego-gerichtheid werden opgebouwd moeten worden opgegeven. Ook hier weer prachtige opmerkingen zoals: "... want u probeert tot de dingen van de geest door te dringen met de ogen van het vlees."

Varma schrijft dat bekeken vanuit het gezichtspunt van werelds winstbejag het dwaas kan lijken maar het maakt duidelijk dat een verandering van leven absoluut noodzakelijk is omdat deze waarheden van tijdloze wijsbegeerte alleen begrepen kunnen worden wanneer zij worden nageleefd. Het gaat hier om een totale regeneratie van het menselijk denken en functioneren.

De sleutel tot die dieptesprong in het functioneren van het bewustzijn ligt in het ontwikkelen van geestelijke intuïtie. Er wordt gezegd dat de neofiet een toestand moet bereiken die nodig is voor die graad van verlichting waarop hij recht heeft en waarvoor hij geschikt is. En die verlichting moet van binnen uit komen. De waarheid kan herkend worden zodra het intuïtief vermogen tot waarnemend integraal inzicht daar is. Een aanhaling van Subba Row zegt daarover: "... tenzij hij het middel heeft gevonden om zijn individualiteitsbesef langzamerhand te verplaatsen van zijn vergankelijk stoffelijk lichaam naar het eeuwig niet-zijnde, dat door zijn zevende beginsel wordt vertegenwoordigd."

Ziedaar de weg naar de meesters.

Er volgt nog een hoofdstuk over: God, religie en het kwaad. We lezen dat kwaad slechts de afwezigheid van het goede is. En dat God en Christus eenvoudig “goed” betekenen. Over religie komt naar voren dat de mens de altaren van zijn valse goden zal moeten vernietigen omdat het hem niet meer om de leringen gaat maar in plaats daarvan de leraar is gaan aanbidden.

Over Karma in hoofdstuk 6 wordt aangegeven dat de wetten van karma pas werkelijk bestudeerd kunnen worden als de discipel het punt heeft bereikt waarop die wetten hem niet meer raken, omdat hij in staat is zijn aandacht te vestigen op dat wat door die wetten niet wordt beïnvloed.

Dit alles werpt licht op het ontstaan van de Theosofische Vereniging waar vooral KH en M alles mee te maken hadden. Het laatste hoofdstukje gaat dan ook over bewuste broederschap en wat dat inhoudt. We kennen de aanhaling: "De ware theosoof is een filantroop - niet voor zichzelf maar voor de wereld leeft hij."

Het hele boekje geeft op een open heldere wijze inzicht in de Philosophia Perennis. Meestal wordt dat gedaan op een mystieke, metaforische manier maar hier staat het recht voor zijn raap. Dat is het unieke van de brieven van hen die het kunnen weten. Radha Burnier zegt in haar voorwoord dat we S.S. Varma dankbaar moeten zijn voor deze manier van aanreiken.

Varma werd door de Adyar-gangers gekend als een fragiele geestige man met een bijzonder heldere geest. Met dit boekje laat hij een juweel na waar dankbaarheid een klein woord voor is. Rest het vermelden van de Noten met verwijzingen naar de aangehaalde brieven. De vertaling is uitstekend verzorgd.

Fay van Ierlant

“Leef het leven, als je tot wijsheid wilt komen”

De Geheime Leer van H.P. Blavatsky verscheen in 1888 en is nog steeds het belangrijkste werk op het gebied van de theosofische filosofie. In de zomer van 1988 hielt de Amerikaanse theosofe Joy Mills in Nederland een serie lezingen over dit werk. Dit boek bevat de tekst van deze lezingen. Zij gaat hierin onder meer in op het mythisch karakter van hetgeen in De Geheime Leer geschreven staat over het ontstaan van de wereld en de wording van de mens. Ook legt zij sterk de nadruk op de ethische gevolgen die voortvloeien uit deze studies.

De volgende onderwerpen komen onder meer aan de orde:

• het doel van meditatie
• de verschillende methoden
• concentratie en contemplatie
• hindernissen en hulpmiddelen
• groepsmeditatie
• het helpen van anderen door gedachten
• aanbevolen literatuur voor verdere studie

1875: De Oude Wijsheid verschijnt als theosofie opnieuw in de geschiedenis en brengt omstreden begrippen als reïncarnatie, karma, evolutie, het Goddelijke dat in ieder van ons aanwezig is en de onderlinge verbondenheid van al wat bestaat, in de Westerse wereld. Wetenschap en religie verwerpen dit wereldbeeld ten stelligste.

Ruim een eeuw later: Shirley Nicholson geeft een overzicht van de Oude Wijsheid. Heeft de theosofie in al die jaren invloed gehad op de Westerse cultuur? Erkennen wetenschap en religie nu de geldigheid van zulke begrippen? Geheel en al? Gedeeltelijk? In het geheel niet?

In deze levendige uiteenzetting van het theosofische denken laat de schrijfster zien dat een aantal van de denkbeelden die in De Geheime Leer van H.P. Blavatsky zijn geschetst, nu in onze cultuur opgenomen zijn en dat nieuwe ontwikkelingen in de wetenschap en nieuwe religieuze denkwijzen deze “Wijsheid van de goden” beginnen te bevestigen. Dit is te zien in de toenemende belangstelling voor onderwerpen als meditatie, yoga, holistische geneeskunde, ritueel, kernfysica, enzovoort. Dit alles zou men het geleidelijk spiritueler worden van de samenleving kunnen noemen.

Deze brochure bevat twee artikelen:

1. Praktisch occultisme - belangrijk voor bestudeerders
2. Occultisme versus de occulte kunsten

Uit het voorwoord:

Deze artikelen zijn van zo grote waarde voor allen die zich wensen voor te bereiden voor het Leerlingschap, dat ik ze gaarne uit “Lucifer” liet overdrukken, ten einde ze binnen het bereik van alle bestudeerders te brengen.

Annie Besant

De vertaalster schrijft vervolgens:

Al mogen enkele van de door H.P.B. genoemde regels van het Occultisme nauwelijks opvolgbaar schijnen in een verwrongen wereld als die van vandaag, toch kan men trachten in het diepere beginsel, dat er aan ten grondslag ligt, door te dringen en het zo allengs in het leven in te weven.Ieder kan beginnen zich te oefenen. Klaarheid van visie en wakkerheid in handeling zullen daarvan het gevolg zijn.

H.K.

“Wat is Mystiek?”, blijven velen zich afvragen na lezingen, preken en anderszins te hebben aangehoord: kunnen wij westerlingen dat bevatten en er mee leven?

Evelyn Underhill geeft “een” definitie:

“Mystiek is de kunst van het éénworden met de Werkelijkheid. Een mysticus is iemand, die deze éénwording in meer of mindere mate heeft bereikt, of althans iemand, die streeft naar en gelooft in zulk een éénwording.”

Dit boekje heeft in onze hedendaagse maatschappij nog niets aan actualiteit verloren.

Theosofen en aspirant-theosofen zijn met elkaar verbonden door een gemeenschappelijk streven naar de regeneratie van de mens. Ze verschillen misschien in hun overtuigingen, interessen of benadering. De leringen van Boeddha, Jezus, Blavatsky, Besant, krishnamurti zijn voor sommigen van hen inspirerend, voor anderen niet. Maar er is een sterke gemeenschappelijke band, namelijk een diepgaande interesse in de vooruitgang en vervolmaking van de mensheid, niet alleen op de materiële en intellectuele niveaus, maar in moreel en spiritueel opzicht.

Een theosoof zoekt niet naar wijsheid voor zichzelf. “Hij leeft niet voor zichzelf maar voor de wereld”, en hoe dieper hij toegewijd is aan het ideaal van de regeneratie van de mensheid, des te meer zal hij proberen zichzelf en de wereld te begrijpen, en door te dringen in het geheim van het leven. Zijn doel is de bron te ontdekken van Goedheid en Geluk, die het geboorterecht is van alle levende wezens.

Mrs. Radha Burnier, die sinds 1980 Presidente is van de Theosophical Society (Adyar), leidde in juli 1990 twee seminars over het onderwerp van de regeneratie van de mens. Dit boek bevat de tekst van haar lezingen en van de naar aanleiding daarvan onder toehoorders ontstane gesprekken.

Van dit boek zijn tot nu toe vertalingen of edities verschenen in Brazilië, Duitsland, India, Italië, Rusland en Spanje.

Mensen zijn van nature nieuwsgierig naar het onderwerp reïncarnatie. Opnieuw de gelegenheid krijgen om onze diepste dromen, onze menselijke, zelfs bovenmenselijke mogelijkheden te realiseren, is inderdaad een opwinden vooruitzicht.

In deze logisch opgebouwde verkenning van het idee dat mensen vele levens hebben bespreekt John Algeo enkele van de meest gestelde vragen:

Wie? Wie geloven er in reïncarnatie? 
Wat? Wat reïncarneert er? 
Waneer? Hoe lang duurt de periode tussen twee levens? 
Waar? Waar worden we de volgende keer geboren? 
Waarom? Waarom reïncarneren we?

Prof. Dr. J. Algeo is emeritus hoogleraar Engels aan de Universiteit van Georgia en is redacteur geweest van het tijdschrift American Speach. Hij was vice-president van de Theosophical Society.

Een passage uit de laatste toespraak:

We zijn niet alleen precies in de omstandigheden die we zelf hebben geschapen, maar we zijn ook in de best denkbare gelegenheid om die geestelijke vermogens te ontplooien waar we aan toe zijn.

De hier geschetste opvattingen zijn de beginselen van de oude wijsheid, die onderwezen werden door de wijzen van alle volken en tijden.

Deze eeuwige wetten worden hier aangeboden, gezien in het licht van de gebeurtenissen en ervaringen uit het dagelijks leven in de twintigste eeuw. Hierdoor kregen ze iets origineels, waardoor deze lezingen populair werden. Er wordt geen aanspraak gemaakt alle grondwaarheden van de Theosofie naar voren te hebben gebracht. Er  worden alleen  denkbeelden weer gegeven, die de schrijvers ontdekten bij hun studie van de uitgebreide klassieke literatuur van de Theosofische Vereniging en tijdens hun zoektocht naar de diepere betekenis van het leven. De auteurs zijn er in geslaagd deze denkbeelden helder uiteen te zetten.

T. Subba Row werd op 6 juni 1856 geboren in een Brahmaanse familie die behoorde tot de advaita richting van het hindoeïsme.
Al vroeg werd duidelijk dat hij beschikte over een meer dan normaal verstand. Hij studeerde onder andere rechten en geologie en blonk in beide vakken uit. Hoewel hij nimmer aan een universiteit Sanskriet studeerde, had hij een grote kennis van die taal en de Sanskriet literatuur.
Wie dit boekje leest kan niets anders doen dan tot dezelfde conclusie komen. H.P. Blavatsky, de belangrijkste stichtster van de Theosofische Vereniging schreef na zijn overlijden in 1890 dat India een van de grootste geleerden had verloren.

De stof voor deze voordrachten wordt in twee gedeelten gegeven. In het eerste hoofdstuk is in een allesomvattende visie, een algemene beschouwing gegeven over het geheel, dat in de volgende vijf hoofdstukken in onderdelen uitgewerkt wordt. Met buitengewone helderheid wordt een theosofische voorstelling opgebouwd van de zich ontwikkelende Kosmos, de emanatie van zonnestelsels uit hun goddelijke oorsprong. De schrijver verklaart de evolutie van het zich ontplooiende goddelijke Plan, beginnende met de prekosmische toestand, waarop gezinspeeld wordt als: “de duisternis zweefde over de wateren.” De overige hoofdstukken geven een synthese van theosofische denkbeelden over de aard van de mens en zijn betrekking tot zijn herkomst. Degenen, die bekend zijn met Mr. Hodson’s vroegere geschriften, zullen in dit kleine werkje de verstandelijke en metafysische helderheid terugvinden, welke het resultaat is van jaren van grondige studie van deze soort diepzinnige onderwerpen, die hier behandeld worden. Het boek is een nuttige en waardevolle aanvulling van de theosofische litteratuur, die het geordende plan van de goddelijke gedachte weergeeft, dat binnen het bereik van de mensheid is gebracht door de grote Adepten, de Oudere Broeders der Mensheid, doormiddel van Hun boodschapper - H.P. Blavatsky.

Dit boek is het resultaat van een serie lezingen die Geoffrey Hodson gehouden heeft gedurende de gedenkwaardige “Summer School” van 1953 in “Olcott”, het hoofdkwartier van de Theosofische Vereniging in Amerika.

Jiddu Krishnamurti (1895-1986) reisde tijdens zijn leven de hele wereld rond om met mensen uit alle continenten de problemen van het leven te bespreken. Daarbij stond hem steeds voor ogen dat geen enkele organisatie of georganiseerde godsdienst de mens tot waarheid kan brengen. In spirituele aangelegenheden bestond er voor hem geen autoriteit, geen leider of goeroe. In plaats daarvan moet ieder mens zijn eigen leraar en leerling zijn.

Zijn toespraken zijn verschenen in talloze boeken, en over zijn levensloop zijn een aantal biografieën verschenen. De Australische radiopresentator Ingram Smith raakte in de veertiger jaren betrokken bij het opnemen en uitzenden van Krishnamurti’s toespraken. Jarenlang zou Smith van dichtbij meemaken hoe Krishnamurti omging met de vele zoekers naar waarheid die naar hem toe kwamen.

Ingram Smith is verbonden geweest aan de Australische omroeporganisatie ABC en is auteur of redacteur van vele boeken. Hij werd in Australië bekend als producent van het programma Scope (zienswijze).

Dit boek maakt duidelijk dat voor veel filosofen – van Kant tot Derrida – omstreden verschijnselen als telepathie en helderziendheid een serieus studieobject vormen. De auteurs bestuderen veelzeggende teksten van filosofen die tot nu toe weinig aandacht kregen. Ze laten zien hoe elk van deze denkers op eigen wijze een serieuze interpretatie probeerde te geven van zulke ervaringen, die op het eerste gezicht ons begrip te boven lijken te gaan.

Dr. Hein van Dongen is filosofisch consulent, docent en onderzoeker voor diverse instellingen.

Prof.dr. Hans Gerding is directeur van het Parapsychologisch Instituut te Utrecht en bijzonder hoogleraar Metafysica in de geest van de theosofie aan het Instituut voor Wijsbegeerte van de Universiteit Leiden.

Dr. Rico Sneller is universitair docent Wijsgerige ethiek aan het Leids Instituut voor Godsdienstwetenschappen.

In 81 aforismen zet Narada uiteen dat het pad van devotie voor de huidige tijd het meest eenvoudige is. De liefde tot God leidt volgens de auteur tot de vervulling van het leven. Deze aforismen zijn vaak zeer beknopt en worden meestal van commentaar voorzien door een spiritueel leraar. Dit commentaar van dr. I.K. Taimni maakt de Bhakti Sutra toegankelijk voor de westerse lezer.

Uit de inleiding:

Het belangrijkst om in gedachten te houden is altijd dat het pad van spirituele ontwikkeling niet een platgetreden pad is dat iedereen moet volgen om zijn doel te bereiken. 'Ieder individu is voor zichzelf het leven, de waarheid en de weg', en het pad dat hij volgt ontvouwt zich in hemzelf, terwijl hij voortgaat overeenkomstig zijn eigen uniekheid en de rol die hij in de verre toekomst bestemd is te spelen in het Goddelijk Plan.

De Bhakti Sutra van Narada schetst de omtrekken van enkele opvallende kenmerken van het pad van toewijding of liefde, en wordt beschouwd als een soort handleiding voor hen die God door middel van de kracht van liefde willen realiseren. De Bhakti Sutra behandelt het onderwerp niet met het meesterschap dat spreekt uit geschriften als de Yoga Sutra en de Siva Sutra, maar geeft een tamelijk goed algemeen idee van de Bhakti Marga en is een grote hulp voor hen die toewijding willen aankweken en enige richtlijnen en informatie wensen over dit onderwerp in de vroege stadia van ontwikkeling ervan. De Bhakti Sutra kan een heel nuttige gids zijn voor wie emotioneel van aard zijn en voor wie de Bhakti Marga in het bijzonder geschikt is.

“Precies de heldere analyse die we nodig hebben.”- Ken Wilber

Frank Visser is bekend geworden als biograaf van Ken Wilber. In dit boek blijken de theorieën niet klakkeloos door de biograaf over genomen te worden.

Als er meer is dan de materiële wereld van geboorte, leven en dood, hoe ziet de werkelijkheid er dan hoogstwaarschijnlijk uit? Kunnen we op deze vraag een helder en tegelijkertijd diepgaand antwoord krijgen? In de theosofische traditie wordt deze vraag bevestigend beantwoord. Vragen over het wezen van de mens, het leven na de dood of het proces van spirituele ontwikkeling worden in deze traditie behandeld op een manier die de moderne mens aanspreekt.

In Zeven Sferen treft de lezer een overzicht aan van het wereldbeeld van de theosofie, waarbij veel aandacht wordt besteed aan recente ontwikkelingen in de psychologie, met name de transpersoonlijke psychologie. Deze tak van de psychologie probeert een spiritueel mensbeeld te formuleren, dat recht doet aan de diepste ervaringen die menselijkerwijs mogelijk zijn. De theosofie beschikt over een begrippenkader dat het moderne onderzoek tot steun kan zijn.

Daarnaast worden in dit boek aspecten van het theosofische wereldbeeld belicht die meestal onbesproken blijven. Zo wordt de wereld van de religies op een nieuwe manier in kaart gebracht, worden filosofische vragen die verband houden met de diepte-dimensie van de werkelijkheid opgeworpen, en komt tenslotte op genuanceerde wijze de waarheidsvraag aan bod.

Rohit Mehta is niet alleen in India, maar eveneens in vele delen van de wereld een welbekende schrijver, die door zijn heldere schrijftrant gaarne wordt gelezen, omdat hij in staat is vrij moeilijke onderwerpen op duidelijke wijze uiteen te zetten.